Wady zgryzu u dzieci - jak je rozpoznać i kiedy reagować?

Wada zgryzu to nieprawidłowe ustawienie zębów lub relacja między szczęką a żuchwą. Według badań wady zgryzu dotykają ponad 60% dzieci w Polsce - i większość rodziców nie wie że ich dziecko ma problem aż do momentu gdy lekarz to stwierdzi podczas wizyty. Ten artykuł pomoże Ci samodzielnie rozpoznać niepokojące sygnały i wiedzieć kiedy umówić dziecko do ortodonty.

Dlaczego wady zgryzu u dzieci wymagają leczenia?

Nieleczone wady zgryzu nie znikają same - z wiekiem się pogłębiają. Konsekwencje nieleczonej wady zgryzu to nie tylko estetyka uśmiechu:

• Trudności z gryzieniem i żuciem - dziecko unika twardych pokarmów co wpływa na odżywianie
• Wady wymowy - seplenienie i problemy z wymową głosek wymagających kontaktu języka z zębami
• Bóle głowy i stawów skroniowo-żuchwowych - nieprawidłowy zgryz przeciąża stawy i mięśnie żucia
• Przedwczesne ścieranie zębów - nieprawidłowy kontakt zębów niszczy szkliwo
• Problemy z oddychaniem - niektóre wady zgryzu wymuszają oddychanie przez usta
• Obniżona pewność siebie - krzywe zęby wpływają na samoocenę szczególnie w wieku szkolnym

Rodzaje wad zgryzu u dzieci - jak je rozpoznać?

Zgryz otwarty

Gdy dziecko zamyka usta i zaciska zęby - między górnymi a dolnymi siekaczami widoczna jest przerwa. Zęby boczne stykają się ale przednie nie. Często spowodowany ssaniem kciuka lub smoczka po 3-4 roku życia albo oddychaniem przez usta. Jeden z trudniejszych do leczenia typów wady zgryzu - tym ważniejsze żeby reagować wcześnie.

Zgryz głęboki

Górne siekacze zbyt mocno zachodzą na dolne - przy zamkniętych zębach dolne siekacze mogą być prawie niewidoczne. Może powodować ścieranie dolnych siekaczy i uszkodzenie podniebienia przez dolne zęby.

Zgryz krzyżowy

Dolne zęby zachodzą na górne po jednej lub obu stronach - odwrotnie niż powinny. Może powodować asymetrię twarzy jeśli nie jest leczone. Często widoczne już u małych dzieci z uzębieniem mlecznym.

Zgryz przewieszony - przodozgryz

Górna szczęka i górne zęby znacznie wysunięte do przodu przed dolne - potocznie zwany "króliczymi zębami". Zwiększa ryzyko urazu zębów podczas upadku. Często spowodowany ssaniem kciuka.

Progenia - tyłozgryz

Żuchwa wysunięta do przodu - dolne zęby zachodzą przed górne. Widoczne jako "wysunięta broda". Wymaga wczesnej interwencji ortodontycznej gdy kościec jest jeszcze w fazie wzrostu.

Stłoczenie zębów

Zęby nie mają wystarczająco miejsca i ustawiają się krzywo - nachodzą na siebie, obracają się lub wyrzynają w złym miejscu. Najczęstsza wada zgryzu którą rodzice zauważają sami gdy wyrzynają się zęby stałe.

Szpary między zębami - diastemy

Widoczne przerwy między zębami - najczęściej między górnymi jedynkami. Mogą być spowodowane nieprawidłowym wędzidełkiem wargi lub po prostu brakiem miejsca dla wszystkich zębów.

Sygnały które powinny Cię skłonić do wizyty u ortodonty

Nawet jeśli nie widzisz wyraźnej wady zgryzu - umów dziecko do ortodonty gdy zauważysz:

• Oddychanie przez usta - szczególnie podczas snu i spokojnego siedzenia
• Chrapanie lub bezdech senny u dziecka
• Ssanie kciuka lub smoczka po 4 roku życia
• Nawyk żucia wargi lub policzka od wewnątrz
• Asymetrię twarzy - jedna strona twarzy wydaje się inna niż druga
• Skargi na bóle głowy lub stawów szczęki
• Trudności z gryzieniem twardych pokarmów
• Wady wymowy mimo prawidłowego rozwoju mowy

Kiedy jest najlepszy moment na leczenie wady zgryzu?

To zależy od rodzaju wady zgryzu:

• Wady szkieletowe - zgryz otwarty, progenia, przodozgryz - najlepiej leczyć gdy kościec rośnie, czyli między 6 a 12 rokiem życia. Aparaty grubołukowe i maski twarzowe działają tylko gdy kość jest jeszcze elastyczna
• Stłoczenia i rotacje zębów - po wyrżnięciu większości zębów stałych, zazwyczaj po 11-12 roku życia
• Zgryz krzyżowy - jak najwcześniej, nawet w uzębieniu mlecznym, bo powoduje asymetrię wzrostu żuchwy

Dlatego zalecamy pierwszą konsultację ortodontyczną gdy dziecko ma 6-7 lat - nawet jeśli nie widać wyraźnego problemu. Lekarz oceni czy i kiedy leczenie będzie potrzebne.

Jak leczymy wady zgryzu w gabinecie Świderek?

W zależności od rodzaju wady zgryzu i wieku dziecka stosujemy:

• Aparaty ruchome - płytki Schwarza, hyrax, maska twarzowa, trainer - dla dzieci 6-11 lat gdy kościec rośnie
• Aparaty stałe - metalowe lub estetyczne szafirowe - od około 11-12 roku życia
• Nakładki ortodontyczne - dla nastolatków którym zależy na dyskrecji
• Skan 3D - precyzyjna diagnostyka bez nieprzyjemnych wycisków gipsowych

Przeczytaj też: Kiedy zacząć ortodoncję u dziecka? | Aparat czy nakładki? | Aparat stały dla dziecka | Ortodoncja dziecięca Otwock