Dentofobia u dzieci- jak pomóc dziecku przezwyciężyć strach przed dentystą?

Do naszego gabinetu Świderek w Otwocku często zgłaszają się pacjenci z dentofobią. Szacuje się że nawet 20% dzieci odczuwa silny lęk przed wizytą stomatologiczną a u części z nich rozwija się prawdziwa dentofobia czyli irracjonalny strach który uniemożliwia jakiekolwiek leczenie. Zobacvzmy skąd bierze się strach przed dentystą u dzieci i jak skutecznie z nim walczyć.

Czym jest dentofobia?

Dentofobia to intensywny i irracjonalny strach przed wizytą u dentysty który znacząco utrudnia lub całkowicie uniemożliwia leczenie stomatologiczne. Różni się od zwykłego lęku przed dentystą, który jest normalną reakcją tym że jest nieproporcjonalny do rzeczywistego zagrożenia i pojawia się nawet na samą myśl o wizycie.

Dzieci z dentofobią mogą reagować płaczem, krzykiem, wymiotami lub całkowitym zamrożeniem już w drodze do gabinetu. Nieleczona dentofobia prowadzi do zaniedbania stanu zdrowia zębów bo dziecko za wszelką cenę unika wizyt u dentysty.

Skąd bierze się strach przed dentystą u dzieci?

Lęk przed dentystą rzadko pojawia się bez powodu. Najczęstsze przyczyny to:

• Traumatyczne doświadczenia z przeszłości np. bolesna wizyta lub nieprzyjemne zachowanie lekarza mogą pozostawić trwały ślad na psychice dziecka. Szczególnie podatne są dzieci które doświadczyły bólu podczas zabiegu
• Lęk przejęty od rodziców dzieci są bardzo wrażliwe na emocje dorosłych. Rodzic który sam boi się dentysty nieświadomie przekazuje ten lęk dziecku przez swoje zachowanie, komentarze i napięcie
• Straszenie dentystą "jak nie będziesz myć zębów to dentysta będzie wiercił" to zdanie które słyszy wiele dzieci. Tego typu komentarze budują negatywny obraz dentysty jako kary
• Negatywne opowieści rówieśników dzieci chętnie dzielą się strasznymi historiami z gabinetu. Nawet jeśli są przesadzone zapadają głęboko w wyobraźnię
• Brak oswojenia z gabinetem pierwsze spotkanie z dentystą podczas bólu lub pilnego leczenia to prosta droga do fobii. Dlatego tak ważna jest wizyta adaptacyjna zanim cokolwiek zaboli
• Ogólna skłonność do lęku niektóre dzieci mają po prostu bardziej wrażliwy układ nerwowy i silniej reagują na stres i nowe sytuacje

Jak rozpoznać dentofobię u dziecka?

Dentofobia u dzieci objawia się na wiele sposobów, nie tylko płaczem w gabinecie:

• Silny lęk i niepokój już na kilka dni przed planowaną wizytą
• Dolegliwości somatyczne przed wizytą- bóle brzucha, nudności, bóle głowy
• Płacz, krzyk lub agresja w gabinecie lub poczekalni
• Całkowita niemożność otwarcia ust podczas badania
• Unikanie tematu dentysty i zaprzeczanie że coś boli, byleby tylko nie iść do gabinetu
• Koszmary senne przed wizytą

Jak pomóc dziecku z lękiem przed dentystą?

Wizyta adaptacyjna to fundament leczenia lęku

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania dentofobii jest wizyta adaptacyjna zanim pojawi się jakikolwiek problem z zębami. Dziecko poznaje gabinet, lekarza i sprzęt w spokojnej atmosferze bez żadnego leczenia. Widzi że fotel jest wygodny, wiertło nie jest straszne a lekarz jest miły. Pierwsze pozytywne doświadczenie buduje zaufanie które procentuje przez całe dzieciństwo.

W gabinecie Świderek wizyta adaptacyjna to podstawa naszej pracy z małymi pacjentami. Każde dziecko dostaje czas żeby się oswoić z otoczeniem w swoim tempie.

Jak rozmawiać z dzieckiem o wizycie u dentysty?

Sposób w jaki rodzic mówi o dentystach ma ogromny wpływ na to jak dziecko podchodzi do wizyt. Kilka zasad:

• Nie strasz dentystą nigdy nie używaj dentysty jako kary ani straszaka.
• Nie mów "nie będzie bolało" jeśli podczas wizyty wydarzy się coś nieprzyjemnego dziecko poczuje się oszukane. Lepiej powiedz "jeśli coś będzie nieprzyjemne to powiedz mi od razu"
• Używaj pozytywnego języka "idziemy policzyć Twoje zęby" zamiast "idziemy do dentysty"
• Nie przekazuj własnego lęku jeśli sam boisz się dentysty nie mów o tym przy dziecku. Dzieci wyczuwają napięcie nawet gdy nic nie mówisz
• Przeczytaj razem książkę o dentystach jest wiele świetnych książek dla dzieci które oswoją temat przez wspólne czytanie

Sedacja wziewna czyli leczenie bez stresu

Dla dzieci u których lęk jest już silny i utrudnia leczenie sedacja wziewna jest doskonałym rozwiązaniem. Podtlenek azotu tzw. gaz rozweselający jest podawany przez małą maskę na nosie powoduje przyjemne odprężenie i spokój. Dziecko przez cały czas pozostaje przytomne i rozmawia z lekarzem ale nie odczuwa stresu i strachu.

Sedacja wziewna jest stosowana w stomatologii dziecięcej od ponad 150 lat i ma doskonały profil bezpieczeństwa. Efekty mijają kilka minut po zabiegu- dziecko może normalnie wrócić do domu i do szkoły.

W gabinecie Świderek stosujemy sedację wziewną na co dzień. To jeden z filarów naszej pracy z dziećmi które boją się dentysty.

Leczenie w narkozie dla najtrudniejszych przypadków

Gdy dentofobia jest bardzo silna lub dziecko wymaga rozległego leczenia którego nie da się przeprowadzić w kilku wizytach leczenie w znieczuleniu ogólnym jest bezpiecznym i skutecznym rozwiązaniem. Całe leczenie przeprowadzane jest podczas jednej wizyty gdy dziecko śpi. Po przebudzeniu ma już zdrowe zęby i nie pamięta żadnych nieprzyjemnych doświadczeń z gabinetu.

Technika tell-show-do

W gabinecie Świderek stosujemy technikę tell-show-do przy każdej wizycie z dzieckiem które odczuwa lęk:

• Tell lekarz tłumaczy dziecku prostym językiem co za chwilę zrobi
• Show pokazuje narzędzie i demonstruje jak działa na przykład na palcu lub zabawce
• Do dopiero po wyjaśnieniu i pokazaniu wykonuje zabieg

Ta technika eliminuje element zaskoczenia który jest jedną z głównych przyczyn strachu u dzieci.

Co zrobić gdy dziecko panicznie boi się dentysty?

Gdy lęk dziecka jest bardzo silny nie zmuszaj go do leczenia na siłę. Przymusowe unieruchomienie dziecka podczas zabiegu to najprostszy sposób żeby utrwalić dentofobię na całe życie. Zamiast tego:

• Umów wizytę adaptacyjną to zapoznanie z gabinetem, zero leczenia
• Porozmawiaj z lekarzem o sedacji wziewnej
• Rozważ wsparcie psychologa dziecięcego który specjalizuje się w lęku
• Daj dziecku czas, nie śpiesz się i nie wywieraj presji

Dentofobia u dzieci kiedy udać się do specjalisty?

Jeśli lęk dziecka przed dentystą jest tak silny że uniemożliwia jakiekolwiek leczenie mimo prób oswojenia warto skonsultować się z psychologiem dziecięcym. Terapia poznawczo-behawioralna jest bardzo skuteczna w leczeniu fobii specyficznych w tym dentofobii. Równolegle z terapią możemy prowadzić leczenie stomatologiczne z sedacją wziewną.

Jak gabinet Świderek pomaga dzieciom z lękiem?

W gabinecie Świderek leczymy wyłącznie dzieci i młodzież, praca z małymi pacjentami którzy boją się dentysty to nasza codzienność. Każdy lekarz w naszym gabinecie ma doświadczenie w pracy z dziećmi lękowymi i stosuje techniki komunikacji dostosowane do wieku i poziomu lęku dziecka.

Oferujemy wizytę adaptacyjną dla dzieci które nigdy nie były u dentysty lub miały złe doświadczenia, sedację wziewną dla dzieci z umiarkowanym lękiem oraz leczenie w narkozie dla dzieci z silną dentofobią wymagających rozległego leczenia.

Przyjmujemy pacjentów z Otwocka, Józefowa, Karczewa, Wiązownej i okolic Warszawy.

Przeczytaj też: Wizyta adaptacyjna dla dzieci | Sedacja wziewna - czy jest bezpieczna? | Leczenie zębów w narkozie | Jak przygotować dziecko do dentysty?