Kiedy wypadają mleczaki? Wszystko co rodzic powinien wiedzieć

Wypadanie mleczaków to jeden z największych momentów w życiu małego dziecka. Pierwsze ruszające się ząbki, wizyta Wróżki Zębuszki, nowy ząb który wyrasta na jego miejscu - to etap który rodzice i dzieci wspominają przez lata. W gabinecie Świderek w Otwocku codziennie odpowiadamy na pytania rodziców dotyczące wypadania mleczaków - kiedy to jest normalne, kiedy warto się niepokoić i co zrobić gdy ząb nie chce wypaść.

W jakiej kolejności wypadają mleczaki?

Mleczaki wypadają zazwyczaj w podobnej kolejności w jakiej się pojawiły - zaczynając od przednich zębów dolnych. Oto orientacyjny harmonogram:

• 6-7 lat - dolne jedynki i dwójki (przednie zęby dolne) - zazwyczaj pierwsze wypadają
• 6-8 lat - górne jedynki i dwójki (przednie zęby górne)
• 9-11 lat - dolne i górne czwórki (pierwsze zęby boczne)
• 10-12 lat - dolne i górne trójki (kły mleczne)
• 10-12 lat - dolne i górne piątki (drugie zęby boczne)

Ostatnie mleczaki wypadają zazwyczaj między 11 a 13 rokiem życia. Oznacza to że dziecko ma zęby mleczne przez całą szkołę podstawową.

Czy moje dziecko wypadło ząb za wcześnie lub za późno?

Rodzice często martwią się gdy ich dziecko wypadnie ząb wcześniej lub później niż rówieśnicy. Warto wiedzieć że podane wyżej daty to orientacyjne przedziały - dzieci rozwijają się w różnym tempie i różnice nawet o rok lub dwa są zupełnie normalne.

Kiedy warto skonsultować się z dentystą:

• Ząb mleczny wypadł przed 4 rokiem życia - może to być skutek urazu lub choroby
• Dziecko ma 8 lat i żaden mleczak jeszcze nie wypadł - warto sprawdzić czy zęby stałe prawidłowo się rozwijają
• Ząb stały wyrósł obok mleczaka który nie chce wypaść - to częsty problem wymagający pomocy dentysty
• W miejscu wypadłego mleczaka nie pojawia się ząb stały przez wiele miesięcy

Ząb stały rośnie obok mleczaka - co robić?

To jeden z najczęstszych problemów z którymi rodzice przychodzą do gabinetu Świderek. Zdarza się że ząb stały zaczyna wyrastać zanim mleczak wypadnie - tworząc tak zwany "podwójny rząd zębów". Dzieje się tak najczęściej przy dolnych siekaczach.

W większości przypadków gdy dziecko zacznie intensywnie ruszać mleczakiem - ząb stały sam go wypchnie i mleczak wypadnie w ciągu kilku tygodni. Jeśli jednak mleczak mocno trzyma się przez więcej niż 2-3 miesiące od pojawienia się zęba stałego - warto przyjść do gabinetu. Lekarz oceni czy konieczne jest usunięcie mleczaka żeby ząb stały mógł ustawić się prawidłowo.

Jak pomóc dziecku gdy ząb się rusza?

Gdy mleczak zaczyna się ruszać dziecko zazwyczaj samo go rusza językiem i palcami. To naturalne i bezpieczne - zachęcaj dziecko do ruszania zębem bo przyspiesza to wypadnięcie. Kilka wskazówek:

• Pozwól dziecku ruszać zębem palcami - ale upewnij się że ręce są czyste
• Podawaj dziecku twarde pokarmy - marchewkę, jabłko - które pomagają rozruszać ząb
• Nie wyrywaj zęba na siłę jeśli mocno trzyma - może to być bolesne i spowodować krwawienie
• Gdy ząb trzyma się tylko na nitce - możesz zawinąć go w gazik i delikatnie pociągnąć

Co zrobić gdy ząb wypadnie?

Wypadnięcie mleczaka to normalny proces który zazwyczaj przebiega bez problemów. Gdy ząb wypadnie:

• Każ dziecku ugryźć złożoną gazę lub chusteczkę przez kilka minut żeby zatamować krwawienie
• Lekkie krwawienie przez 15-30 minut jest normalne
• Przez kilka godzin po wypadnięciu unikaj gorących napojów i pokarmów
• Nie płucz intensywnie ust przez pierwszą godzinę
• Gdy krwawienie nie ustępuje po 30 minutach - skontaktuj się z dentystą

Wróżka Zębuszka - jak to działa?

Tradycja Wróżki Zębuszki to piękny sposób na oswojenie dziecka z wypadaniem zębów i zamienienie tego momentu w coś magicznego. Dzieci chętnie chowają wypadły ząb pod poduszkę czekając na nagrodę od wróżki. To świetna okazja żeby zamienić potencjalnie stresujące wydarzenie w pozytywne wspomnienie.

Jak dbać o zęby podczas wypadania mleczaków?

Okres wypadania mleczaków to czas gdy w jamie ustnej dziecka są jednocześnie zęby mleczne i pierwsze stałe. Pierwsze zęby stałe mają jeszcze niedojrzałe szkliwo które jest szczególnie podatne na próchnicę. To właśnie teraz profilaktyka jest najważniejsza:

• Lakowanie pierwszych stałych zębów trzonowych zaraz po ich wyrżnięciu - koniecznie
• Fluoryzacja co 6 miesięcy podczas wizyt kontrolnych
• Mycie zębów dwa razy dziennie - pamiętaj że dziecko jeszcze nie myje zębów wystarczająco dobrze samo
• Regularne wizyty kontrolne co 6 miesięcy

Kiedy zgłosić się do ortodonty?

Wypadanie mleczaków i wyrzynanie się zębów stałych to idealny moment na pierwszą konsultację ortodontyczną. Lekarz oceni czy zęby stałe wyrzynają się prawidłowo, czy jest wystarczająco miejsca dla wszystkich zębów i czy nie ma potrzeby wczesnej interwencji ortodontycznej. Zalecamy pierwszą wizytę u ortodonty gdy pojawią się pierwsze zęby stałe - czyli około 6-7 roku życia.

Przeczytaj też: Zęby mleczne - dlaczego trzeba je leczyć? | Kiedy zacząć ortodoncję u dziecka? | Próchnica u dzieci - jak zapobiegać?