Jak myć zęby dziecku? Kompletny poradnik dla rodziców

Mycie zębów dziecku to temat który pojawia się na każdej wizycie w gabinecie Świderek w Otwocku. Rodzice pytają kiedy zacząć, jaką szczoteczką, jaką pastą, jak długo i co zrobić gdy dziecko nie chce otwierać buzi. Ten artykuł odpowiada na wszystkie te pytania - w oparciu o aktualne zalecenia stomatologów dziecięcych.

Kiedy zacząć myć zęby dziecku?

Od razu gdy pojawi się pierwszy ząbek - zazwyczaj między 6 a 10 miesiącem życia. Nie czekaj aż dziecko będzie starsze ani aż pojawi się więcej zębów. Pierwsze ząbki są tak samo podatne na próchnicę jak zęby stałe - a próchnica wczesnego dzieciństwa może zniszczyć wszystkie mleczaki w ciągu kilku miesięcy.

Zanim pojawią się pierwsze zęby - możesz czyścić dziąsła niemowlęcia wilgotną gazą lub specjalnym nakładką silikonową na palec. Przyzwyczaja to dziecko do dotyku w jamie ustnej i ułatwia późniejsze mycie zębów szczoteczką.

Jaką szczoteczkę wybrać dla dziecka?

Wybór szczoteczki zależy od wieku dziecka:

• 0-2 lata - bardzo miękka szczoteczka z małą główką dopasowaną do małej buzi niemowlęcia. Możesz też używać nakładki silikonowej na palec
• 2-6 lat - miękka szczoteczka z małą główką i krótką rączką dopasowaną do małej dłoni dziecka
• 6-12 lat - miękka lub średnia szczoteczka z odpowiednio większą główką
• Powyżej 12 lat - szczoteczka jak dla dorosłych - miękka lub średnia

Szczoteczka elektryczna jest równie skuteczna jak ręczna - a często skuteczniejsza bo dzieci chętniej myją zęby elektryczną szczoteczką z ulubionym bohaterem. Modele z timerem i wskaźnikiem nacisku są szczególnie polecane.

Jaka pasta do zębów dla dziecka?

Pasta z fluorem to absolutna podstawa - fluor wzmacnia szkliwo i chroni przed próchnicą. Dawkowanie zależy od wieku:

• Do 3 lat - pasta z fluorem 1000 ppm, ilość wielkości ziarnka ryżu
• 3-6 lat - pasta z fluorem 1000 ppm, ilość wielkości ziarnka grochu
• Powyżej 6 lat - pasta z fluorem 1450 ppm, ilość wielkości ziarnka grochu

Ważne - nie płucz ust wodą po myciu zębów. Wypluj pastę ale zostaw cienką warstwę fluoru na zębach. To znacznie zwiększa skuteczność ochrony przed próchnicą.

Jak długo myć zęby dziecku?

Minimum 2 minuty - dwa razy dziennie. Brzmi prosto ale w praktyce większość dzieci myje zęby przez 30-40 sekund co jest zdecydowanie za krótko.

Sposoby na przedłużenie mycia zębów:

• Ustaw minutnik lub klepsydrę na 2 minuty - dziecko samo pilnuje czasu
• Włącz ulubioną piosenkę - myj zęby przez cały czas jej trwania
• Użyj aplikacji do mycia zębów - wiele z nich ma animacje i nagrody dla dzieci
• Myj zęby razem z dzieckiem - daj przykład

Jak prawidłowo myć zęby dziecku?

Technika mycia zębów jest równie ważna jak czas mycia. Prawidłowe mycie zębów dziecka wygląda tak:

• Pozycja - usiądź za dzieckiem lub stój za nim. Przechyl jego głowę lekko do tyłu żebyś dobrze widział wszystkie zęby
• Kolejność - myj wszystkie powierzchnie zębów: zewnętrzną, wewnętrzną i żującą. Zacznij od jednej strony i systematycznie przechodź do drugiej
• Ruch szczoteczki - małe okrężne ruchy lub ruch od dziąsła do krawędzi zęba. Nie szoruj poziomo - to niszczy szkliwo i dziąsła
• Nacisk - delikatny. Zbyt mocny nacisk niszczy szkliwo i cofa dziąsła
• Nie zapomnij o języku - delikatnie przetrzyj powierzchnię języka szczoteczką

Do którego roku życia myć zęby dziecku samodzielnie?

To pytanie które słyszymy bardzo często. Odpowiedź brzmi - do 8-10 roku życia powinieneś myć zęby dziecku samodzielnie lub przynajmniej dokańczać mycie po dziecku. Małe dzieci nie mają wystarczającej sprawności manualnej żeby skutecznie wyczyścić wszystkie powierzchnie zębów.

Praktyczny test - poproś dziecko żeby napisało swoje imię - jeśli potrafi to napisać czytelnie to prawdopodobnie ma wystarczającą sprawność manualną żeby myć zęby samodzielnie. Ale zawsze sprawdzaj czy zrobiło to dokładnie.

Co zrobić gdy dziecko nie chce myć zębów?

To jeden z najczęstszych problemów z którymi rodzice przychodzą do gabinetu. Kilka sprawdzonych sposobów:

• Daj dziecku wybór - nie pytaj czy chce myć zęby ale którą szczoteczką - różową czy niebieską. Poczucie kontroli zmniejsza opór
• Pozwól dziecku najpierw spróbować samemu - a potem Ty dokończ. Dziecko które "samo myło zęby" chętniej współpracuje
• Stwórz rytuał - mycie zębów zawsze o tej samej porze, w tej samej kolejności. Przewidywalność zmniejsza opór
• Bajka podczas mycia - opowiadaj historyjkę podczas mycia zębów - dziecko się wciąga i zapomina że nie chce myć
• Nigdy nie rezygnuj - jeśli dziecko nie chce myć zębów to znak że trzeba szukać kreatywnego rozwiązania - nie powód żeby odpuścić

Nitkowanie i irygator - czy dziecko tego potrzebuje?

Szczoteczka nie czyści przestrzeni między zębami - a właśnie tam często zaczyna się próchnica. Nitkowanie warto wprowadzić gdy zęby dziecka stykają się ze sobą - zazwyczaj około 2-3 roku życia. Dla małych dzieci polecamy nitkowacze z uchwytem które są łatwiejsze w użyciu niż tradycyjna nić.

Irygator to świetne uzupełnienie mycia zębów szczególnie dla dzieci noszących aparat ortodontyczny. Strumień wody skutecznie usuwa resztki jedzenia spod drutów i wokół zamków.

Kiedy iść do dentysty po raz pierwszy?

Pierwsza wizyta powinna odbyć się gdy dziecko ma około roku - gdy pojawiają się pierwsze zęby mleczne. To wizyta adaptacyjna - bez żadnego leczenia. Dziecko poznaje gabinet i lekarza w spokojnej atmosferze. Następnie zalecamy wizyty kontrolne co 3-6 miesięcy przez całe dzieciństwo.

Przeczytaj też: Próchnica u dzieci - jak zapobiegać? | Kiedy dziecko powinno pierwszy raz pójść do dentysty? | Jak przygotować dziecko do dentysty?